فقه ربوبی

وبلاگی برای معرفی مکتب فقه ربوبی و مسایل پیرامونی فقه ربوبی

فقه ربوبی

وبلاگی برای معرفی مکتب فقه ربوبی و مسایل پیرامونی فقه ربوبی

بسم الله الرحمن الرحیم
شریعت راه خداپسندانه و فراگیر بر همه‌ی حوزه‌ی عمل انسانی است که از طریق انبیاء به مردم عرضه می‌شود. خداوند از مقام ربوبیت شریعت را به انسانِ عبدِ کریم فرستاده است. هر فرد دیندار لازم می‌بیند همه‌ی زندگی خود را بر اساس شریعت الهیه سامان دهد. این مقصود مستلزم بازنگاری شریعت در قالب فقه است. حاصل بازنگاری چنین شریعت فراگیری، فقهی است که تئورى واقعى و کامل اداره‌ی انسان از گهواره تا گور باشد. این تصویر از فقه موجب تحولاتی در پایه‌های فقه می‌شود:
۱) موضوع فقه از فعل مکلف به ساخت‌های ارادی تعمیم می‌یابد. علاوه بر فعل مکلف، اموری چون ساختارهای سازمانی و ساختارهای اجتماعی نیز در موضوع فقه قرار می‌گیرند. این فقه، معرِّف معیارهای مشروعیت اعمال و ساختارها است.
۲) غایت فقه از تبیین احکام فعل مکلف به تبیین نظم شرعی ساخت‌های ارادی تعمیم می‌یابد. در این معنا فقه دانش مدیریت شرعی تصمیم است.
۳) عبدِ مخاطبِ شریعت، عبدی است که به جهت بهره‌مندی از قوه‌ی انتخاب و توان تصمیم عقلانی، شأن هدایت‌پذیری دارد و مربوب به ربوبیت خاص و آزاد از بندگی غیر خدا گشته و انزال شریعت، ارسال رسل و تسخیر جهان برای او است. در نسبت ربّ و عبد، عبد برای افعالش معنایی ورای اطاعت می‌یابد. او، چون ربّ را رحیم و رئوف به خود دیده و درمی‌یابد که اراده‌ی ربّْ کمالِ عبد است، اطاعت از وی را ضروری می‌یابد.
۴) فراگیری شریعت در نسبت ربّ و عبد، مستلزم نظام‌مندی شریعت به تبع نظام مطلوب حیات انسانی است. نظام زندگی جز در ساختار سیاسی اجتماعی مناسب تصویر کاملی ندارد، بنابر این، شریعت علاوه بر اینکه جنبه‌های صریح سیاسی دارد؛ مگر در یک فضای سیاسی و رویکرد مناسب به ولایت، به درستی قابل اجرا نیست.
5)حضور شریعت الهیه در شیوه‌ی جدید زندگی، مستلزم تدوین آن به صورتی متفاوت با وضع موجود است.
در این وبلاگ تلاش می‌شود که با توجه به ماهیت شریعت، شارع و مکلف، ماهیت فقه مورد کنکاشی جدید قرار گیرد. نتیجه‌ی این کنکاش علمی، تعریف هویتی برای فقه است تا آن به حدّ «از گهواره تا گور» انسان و مبدأ و مبنایی برای غنی‌سازی آن گسترش دهد.
(تاکنون این وبلاگ تخصصاً به فقه سیاسی می‌پرداخت. از این پس، این وبلاگْ تدریجاً به معرفی مکتب فقهی جدیدی با عنوان فقه ربوبی می‌پردازد.)
نویسنده: ابوالحسن حسنی
پژوهشگر و نویسنده در عرصه‌ی علوم اسلامی
پست الکترونیکی: a.h.h@chmail.ir

تبلیغات
Blog.ir بلاگ، رسانه متخصصین و اهل قلم، استفاده آسان از امکانات وبلاگ نویسی حرفه‌ای، در محیطی نوین، امن و پایدار bayanbox.ir صندوق بیان - تجربه‌ای متفاوت در نشر و نگهداری فایل‌ها، ۳ گیگا بایت فضای پیشرفته رایگان Bayan.ir - بیان، پیشرو در فناوری‌های فضای مجازی ایران
پربیننده ترین مطالب
آخرین نظرات
نویسندگان

هویت جامعه در نظام بین الملل

دوشنبه, ۲۲ مهر ۱۳۹۲، ۰۴:۵۸ ب.ظ

هویت جامعه در نظام بین­الملل بر اساس همان مبنایی تعریف می‌شود که هویت فرد در جامعه تعریف می‌شود. این جامعه در نظام بین­الملل چگونه پدیدار می‌گردد؟ این پرسش، یک پرسش جامعه­شناسانه است. در واقع، مسئله­ی هویت جامعه، مسئله­ی پدیدار شدن یک جامعه، به عنوان جامعه، برای خود و دیگر جوامع است.

جامعه شبکه­ی روابط پیچیده و درهم تنیده­ی پیوندی میان گروهی از انسان­ها است و این پیوند از عطف توجه آنان به یکدیگر ناشی می­شود. هویت جوامع با ساختار این شبکه­ی روابط انسانی تحقق می­یابد؛ یعنی با توجه به چنین ساختاری می­توان به یک جامعه اشاره کرد و از «این» یا «آن» جامعه سخن گفت. در صورتی که در میان جمعی از انسان­ها ساختار این روابط بر هم ریزد و ساختار جدیدی ایجاد شود، جامعه­ی دیگری ایجاد شده است که غیر از جامعه­ی پیشین است؛ اگر چه انسان­ها همان انسان­های پیشین باشند. آیةالله خامنه­ای تأکید دارد هر جامعه یا گروه انسانی به یک هویت جمعی احتیاج داشته باید احساس اجتماع و بستگی و هویت جمعی کند و بدون چنین احساسی، هم مشکلات بسیاری برای آن مجموعه پیش می­آید و هم دست آنان از موفقیت­های بسیاری کوتاه خواهد شد1.

به نظر آیةالله خامنه­ای فرهنگ مایه‏ی اصلی هویت ملت­ها است2؛ به این جهت، وی فرهنگ را ستون فقرات حیات و هویت یک ملت3 و شناسنامه­ی یک ملت4 شمرده و منشأ عمده تحولات مثبت یا منفی هر جامعه می­داند5. بنابر این، نقش فرهنگ را بسان نقش روح در کالبد اجتماع، کالبد بزرگ انسانی، می‌داند و به جهت همین ویژگی فرهنگ، بر آن است که می­توان فرهنگ را روح جامعه نامید و اساس کار قرار داد6. این نکته، به سادگی قابل درک بوده و نیازمند تحلیل­های پیچیده نیست. یک جامعه با اموری از قبیل خاطرات‌، اندیشه­ها، ایمان­ها و باورها، سنت­ها و آداب‌، ذخیره­های فکری و ذهنی، زبان، ادبیات و هنر، الگوهای خانوادگی، قوانین و مقررات، نظام­های سیاسی، مهارت­ها، ابزارها و وسایل و اجناس مصرفی شناخته شده و با همین امور از جوامع دیگر متمایز می­شود و این مجموعه، وقتی به صورت یک کل نگریسته شود، همان فرهنگ است. تحول هر جامعه­ای با محوریت هویّت آن جامعه معنادار می­شود. تحول یک حرکت است و حرکت در یک زمینه­ی ثابت معنا دارد. از نظر رهبر انقلاب اساس تحول باید بر «ملاحظه‏ی عناصر اصلی هویّت ملی» قرار داده شود، که آرمان­های اساسی و اصولی مهم­ترین آن­ها است. یک کشور بی‏هویت، حتی اگر همه­ی امکانات پیشرفت را داشته باشد، مطلقاً پیشرفت نخواهد کرد؛ زیرا هویت ملی اساس هر پیشرفتی است. اگر این هویت ثابت بماند، ثبات اجتماعی، در عین تحول و حرکت به سوی وضع مطلوب، باقی می‏ماند؛ به خاطر این که ریشه‏ها و اصالت­ها و ساختارهای اصلی و هویت ملی محفوظ است7.

پیدایش تعارض میان دو گروه در عقاید، اخلاق و آرمان­ها مانع تشکیل یک ملت واحد توسط آن‌ها می­شود و چنین گروه­هایی دیر یا زود از هم جدا خواهند شد. در عرصه­ی سیاست، ناهم­خوانی در عقاید و آرمان­ها معمولاً بروز آشکاری دارد و وجود قومی با عقاید و آرمان­های متفاوت در یک واحد سیاسی برای دولت­ها هزینه­ی سنگین اقتصادی و سیاسی دارد و برای آن گروه­ها نیز هزینه­های بسیاری خواهد داشت. بر همین، می­توان گفت: یکی از مقوم­های هویتی جوامع وجود عقاید و آرمان­های مشترک است که هویتی کلامی دارند.

1دیدار جوانان استان اصفهان (1380/08/12).

2دیدار با جمع کارکنان سازمان صدا و سیما (۱۳۸۳/۰۲/۲۸).

3همان.

4گفت و شنود به مناسبت میلاد حضرت فاطمه‌ی زهرا (عَلَیْهَا السَّلَامُ) (1377/07/18)

5دیدار رئیس و اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی (۱۳۸۳/۱۰/۰۸).

6دیدار با انجمن اهل قلم (1381/11/7).

7دیدار اساتید و دانشجویان‏ دانشگاه­های استان سمنان (۱۳۸۵/۰۸/۱۸). این سخنرانی مقام معظم رهبری در باب مسئله­ی هویت بسیار پرمحتوا بوده و نکات اساسی مهمی را بازگو فرموده­اند که دقت در جمله به جمله­ی آن را ضروری می‌کند.

  • ابوالحسن حسنی

هویت

از دیدن نظرات شما خوشحال می‌شوم (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است
ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی