فقه ربوبی

وبلاگی برای معرفی مکتب فقه ربوبی و مسایل پیرامونی فقه ربوبی

فقه ربوبی

وبلاگی برای معرفی مکتب فقه ربوبی و مسایل پیرامونی فقه ربوبی

بسم الله الرحمن الرحیم
شریعت راه خداپسندانه و فراگیر بر همه‌ی حوزه‌ی عمل انسانی است که از طریق انبیاء به مردم عرضه می‌شود. خداوند از مقام ربوبیت شریعت را به انسانِ عبدِ کریم فرستاده است. هر فرد دیندار لازم می‌بیند همه‌ی زندگی خود را بر اساس شریعت الهیه سامان دهد. این مقصود مستلزم بازنگاری شریعت در قالب فقه است. حاصل بازنگاری چنین شریعت فراگیری، فقهی است که تئورى واقعى و کامل اداره‌ی انسان از گهواره تا گور باشد. این تصویر از فقه موجب تحولاتی در پایه‌های فقه می‌شود:
۱) موضوع فقه از فعل مکلف به ساخت‌های ارادی تعمیم می‌یابد. علاوه بر فعل مکلف، اموری چون ساختارهای سازمانی و ساختارهای اجتماعی نیز در موضوع فقه قرار می‌گیرند. این فقه، معرِّف معیارهای مشروعیت اعمال و ساختارها است.
۲) غایت فقه از تبیین احکام فعل مکلف به تبیین نظم شرعی ساخت‌های ارادی تعمیم می‌یابد. در این معنا فقه دانش مدیریت شرعی تصمیم است.
۳) عبدِ مخاطبِ شریعت، عبدی است که به جهت بهره‌مندی از قوه‌ی انتخاب و توان تصمیم عقلانی، شأن هدایت‌پذیری دارد و مربوب به ربوبیت خاص و آزاد از بندگی غیر خدا گشته و انزال شریعت، ارسال رسل و تسخیر جهان برای او است. در نسبت ربّ و عبد، عبد برای افعالش معنایی ورای اطاعت می‌یابد. او، چون ربّ را رحیم و رئوف به خود دیده و درمی‌یابد که اراده‌ی ربّْ کمالِ عبد است، اطاعت از وی را ضروری می‌یابد.
۴) فراگیری شریعت در نسبت ربّ و عبد، مستلزم نظام‌مندی شریعت به تبع نظام مطلوب حیات انسانی است. نظام زندگی جز در ساختار سیاسی اجتماعی مناسب تصویر کاملی ندارد، بنابر این، شریعت علاوه بر اینکه جنبه‌های صریح سیاسی دارد؛ مگر در یک فضای سیاسی و رویکرد مناسب به ولایت، به درستی قابل اجرا نیست.
5)حضور شریعت الهیه در شیوه‌ی جدید زندگی، مستلزم تدوین آن به صورتی متفاوت با وضع موجود است.
در این وبلاگ تلاش می‌شود که با توجه به ماهیت شریعت، شارع و مکلف، ماهیت فقه مورد کنکاشی جدید قرار گیرد. نتیجه‌ی این کنکاش علمی، تعریف هویتی برای فقه است تا آن به حدّ «از گهواره تا گور» انسان و مبدأ و مبنایی برای غنی‌سازی آن گسترش دهد.
(تاکنون این وبلاگ تخصصاً به فقه سیاسی می‌پرداخت. از این پس، این وبلاگْ تدریجاً به معرفی مکتب فقهی جدیدی با عنوان فقه ربوبی می‌پردازد.)
نویسنده: ابوالحسن حسنی
پژوهشگر و نویسنده در عرصه‌ی علوم اسلامی
پست الکترونیکی: a.h.h@chmail.ir

تبلیغات
Blog.ir بلاگ، رسانه متخصصین و اهل قلم، استفاده آسان از امکانات وبلاگ نویسی حرفه‌ای، در محیطی نوین، امن و پایدار bayanbox.ir صندوق بیان - تجربه‌ای متفاوت در نشر و نگهداری فایل‌ها، ۳ گیگا بایت فضای پیشرفته رایگان Bayan.ir - بیان، پیشرو در فناوری‌های فضای مجازی ایران
پربیننده ترین مطالب
آخرین نظرات
نویسندگان

مسئله‌ی آزادی

پنجشنبه, ۲۸ دی ۱۳۹۱، ۰۱:۲۷ ب.ظ

در دوره‌ی معاصر، آزادی در میان جهان ارزش و جایگاه زیادی پیدا کرده و جنبش‌ها، انقلاب‌ها، جنگ‌ها و فعالیّت‌های سیاسی بسیاری برای آزادی ایجاد شده است. اگر چه فلاسفه‌ی سیاسی بیشتر به مسئله‌ی آزادی توجه داشته‌اند؛ اما نباید نتیجه گرفت که مسئله‌ی آزادی تنها در عرصه‌ی سیاست مهم است. اهمیت این مسأله در عرصه‌های دیگری چون تربیت و اخلاق شاید بیش از اهمیت آن در سیاست باشد.

هم چنین، مسئله‌ی آزادى، در سال‌های اخیر، یکی از مهم‌ترین موضوعات مباحثات سیاسى در ایران در ساحت اندیشه و عمل بود. با این حال نظر می‌رسد این مسأله بیشتر بیش از آن که به عنوان یک مسئله‌ی فلسفه‌ی سیاسی یا فقه سیاسی طرح شود، به عنوان یک شعار سیاسی و ایدئولوژی مورد توجه قرار گرفته و به همین جهت نقش سازنده و بنیادهای حِکمی دینی آن مغفول واقع گشته یا به بدفهمی دچار شده است. توجه به این بنیادها در فضایی علمی و ناآلوده به آشوب‌ها و هیجان‌های سیاسی می‌تواند در حل مشکلات اساسی زندگی و تدوین سیاست‌های کلان کشوری بسیار مفید باشد.

هر چند زندگی در جامعه‌ی سیاسی امکانات بسیاری نسبت به زندگی فردی ایجاد می‌کند؛ اما روشن است که با محدودیت‌هایی نیز همراه است. انسان نمی‌تواند هر آنچه می‌خواهد در جامعه‌ی سیاسی انجام دهد. در این حال، این پرسش را می‌توان طرح کرد: حدود مجاز عمل برای یک انسان در جامعه‌ی سیاسی چیست؟ افرادِ یک جامعه‌ی سیاسی نسبت به تأمین امکانات و شرایط مناسب برای خواسته‌ها و نیازهای فردی چه حقی بر عهده‌ی جامعه‌ی سیاسی دارند؟

مسئله‌ی آزادی غیر از مسئله‌ی کلامی ـ فلسفی اختیار است. مسئله‌ی کلامی ـ فلسفی اختیار ویژگی‌های تکوینی انسان است: آیا اراده‌ی انسان بر فعل تحت سیطره و مالکیّت او است یا دیگری او را به سوی فعل سوق می‌دهد و نیز آیا انتخاب میان خوب و بد برای او ممکن است یا نه؟ اما در مسئله‌ی آزادی سخن از جواز یا تأمین امکانات و شرایط برای عملی است که هر فرد می‌خواهد انجام دهد.

  • ابوالحسن حسنی

ارزش های سیاسی

از دیدن نظرات شما خوشحال می‌شوم (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است
ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی