فقه ربوبی

وبلاگی برای معرفی مکتب فقه ربوبی و مسایل پیرامونی فقه ربوبی

فقه ربوبی

وبلاگی برای معرفی مکتب فقه ربوبی و مسایل پیرامونی فقه ربوبی

بسم الله الرحمن الرحیم
شریعت راه خداپسندانه و فراگیر بر همه‌ی حوزه‌ی عمل انسانی است که از طریق انبیاء به مردم عرضه می‌شود. خداوند از مقام ربوبیت شریعت را به انسانِ عبدِ کریم فرستاده است. هر فرد دیندار لازم می‌بیند همه‌ی زندگی خود را بر اساس شریعت الهیه سامان دهد. این مقصود مستلزم بازنگاری شریعت در قالب فقه است. حاصل بازنگاری چنین شریعت فراگیری، فقهی است که تئورى واقعى و کامل اداره‌ی انسان از گهواره تا گور باشد. این تصویر از فقه موجب تحولاتی در پایه‌های فقه می‌شود:
۱) موضوع فقه از فعل مکلف به ساخت‌های ارادی تعمیم می‌یابد. علاوه بر فعل مکلف، اموری چون ساختارهای سازمانی و ساختارهای اجتماعی نیز در موضوع فقه قرار می‌گیرند. این فقه، معرِّف معیارهای مشروعیت اعمال و ساختارها است.
۲) غایت فقه از تبیین احکام فعل مکلف به تبیین نظم شرعی ساخت‌های ارادی تعمیم می‌یابد. در این معنا فقه دانش مدیریت شرعی تصمیم است.
۳) عبدِ مخاطبِ شریعت، عبدی است که به جهت بهره‌مندی از قوه‌ی انتخاب و توان تصمیم عقلانی، شأن هدایت‌پذیری دارد و مربوب به ربوبیت خاص و آزاد از بندگی غیر خدا گشته و انزال شریعت، ارسال رسل و تسخیر جهان برای او است. در نسبت ربّ و عبد، عبد برای افعالش معنایی ورای اطاعت می‌یابد. او، چون ربّ را رحیم و رئوف به خود دیده و درمی‌یابد که اراده‌ی ربّْ کمالِ عبد است، اطاعت از وی را ضروری می‌یابد.
۴) فراگیری شریعت در نسبت ربّ و عبد، مستلزم نظام‌مندی شریعت به تبع نظام مطلوب حیات انسانی است. نظام زندگی جز در ساختار سیاسی اجتماعی مناسب تصویر کاملی ندارد، بنابر این، شریعت علاوه بر اینکه جنبه‌های صریح سیاسی دارد؛ مگر در یک فضای سیاسی و رویکرد مناسب به ولایت، به درستی قابل اجرا نیست.
5)حضور شریعت الهیه در شیوه‌ی جدید زندگی، مستلزم تدوین آن به صورتی متفاوت با وضع موجود است.
در این وبلاگ تلاش می‌شود که با توجه به ماهیت شریعت، شارع و مکلف، ماهیت فقه مورد کنکاشی جدید قرار گیرد. نتیجه‌ی این کنکاش علمی، تعریف هویتی برای فقه است تا آن به حدّ «از گهواره تا گور» انسان و مبدأ و مبنایی برای غنی‌سازی آن گسترش دهد.
(تاکنون این وبلاگ تخصصاً به فقه سیاسی می‌پرداخت. از این پس، این وبلاگْ تدریجاً به معرفی مکتب فقهی جدیدی با عنوان فقه ربوبی می‌پردازد.)
نویسنده: ابوالحسن حسنی
پژوهشگر و نویسنده در عرصه‌ی علوم اسلامی
پست الکترونیکی: a.h.h@chmail.ir

تبلیغات
Blog.ir بلاگ، رسانه متخصصین و اهل قلم، استفاده آسان از امکانات وبلاگ نویسی حرفه‌ای، در محیطی نوین، امن و پایدار bayanbox.ir صندوق بیان - تجربه‌ای متفاوت در نشر و نگهداری فایل‌ها، ۳ گیگا بایت فضای پیشرفته رایگان Bayan.ir - بیان، پیشرو در فناوری‌های فضای مجازی ایران
پربیننده ترین مطالب
آخرین نظرات
نویسندگان

تراریخته و لزوم دفع ضرر محتمل

جمعه, ۲ مهر ۱۳۹۵، ۰۷:۳۱ ب.ظ

یکی از دلایل مخالفان محصولات مهندسی ژنتیک لزوم دفع ضرر محتمل است. این معادل با همان اصل احتیاط یا اصل پیشگیرانه «Precautionary principle» در حقوق غرب است. اما آیا استناد به این قاعده در چنین جایی درست است؟

ضرر محتمل دو گونه است. گاهی با چیزی روبروییم که شاهدی قطعی بر وجود ضرری است، گرچه ممکن است این ضرر پیش نیاید، اما شواهد وجود ضرر به‌قدری است که عقلاء به این مقدار شواهد ترتیب اثر می‌دهند. مخالفان مهندسی ژنتیک، به ویژه مخالفان تراریخته، القاء می‌کنند که خطر قطعی وجود دارد یا دست کم شواهدی قطعی برای خطرهای محتمل وجود دارد.

یک فقیه نمی‌تواند بر اساس ادعای صِرف فتوا دهد. بنابر این، مخالفان باید مدارک قطعی بر ادعای خود بیاورند. این مدارک نمی‌تواند حاصل گزارش‌ها، مصاحبه‌ها و مقالات رسانه‌هایی باشد که مأموریت اصلی آنان پرداختن به مسایل سیاسی یا اقتصادی باشد. بلکه باید مطالعه‌ی علمی در خود موضوع انجام شود و نتیجه‌ی این مطالعات یا اطلاعات جدیدی از محصولات تراریخته یا ارزیابی جدید از اطلاعات پیشین بوده و به نحو تفصیلی و با بیان جزییات دقیقاً نوع خطر یا ضرر قطعی یا محتمل را همراه با شدت خطر یا ضرر و نیز میزان احتمال خطر یا ضرر بیان کند.

این همان کاری است که تاکنون مخالفان محصولات تراریخته انجام نداده‌اند.

در جهان امروز برخی از حوزه‌های دانشی و فناوری، راهبردی به شمار می‌آیند؛ مانند دانش و فناوری هسته‌ای، دانش و فناوری هوا فضا، دانش و فناوری نانو و دانش و فناوری‌های زیستی. در زیست‌‌شناسی و زیست‌فناوری یکی شاخه‌های بسیار مهم، شاخه‌ی اصلاح ژنتیک و در این شاخه پیشرفته‌ترین مبحث، مبحث تراریخته است. این فناوری هم‌اکنون در اقتصاد جهان نقش بسیار پر رنگی دارد و از سوی دیگر امنیت غذایی نیز به شدت تحت تأثیر این دانش قرار گرفته است و البته در آینده این نقش بسیار اساسی خواهد شد. به این جهت تلاش‌های فراوانی برای ایجاد محدودیت در جهان سوم، نسبت به این دانش و فناوری انجام می‌گیرد.

دشمنان ما تلاش سنگینی کردند که دانش و فناوری هسته‌ای را از ما بگیرند و متأسفانه تا حدودی هم موفق شدند. اما مقاومت آگاهانه و مؤمنانه‌ی جامعه‌ی ایران باعث شد که دست کم روی کاغذ متعهد به تعهداتی شوند. اما برای ایجاد محدودیت در دانش‌ها و فناوری‌های دیگر حتی همین مقدار هزینه را هم نمی‌خواهد بدهد. این بار طرح دشمن این است که ما خودمان با دست خودمان خود را محدود کنیم. آیا ضرورت ندارد با بصیرت بیشتر مراقب باشیم تا با دست خود بتون در قلب فناوری تراریخته نریزیم؟

  • ابوالحسن حسنی

بصیرت

فقه

قواعد فقهی

از دیدن نظرات شما خوشحال می‌شوم (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است
ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی