فقه ربوبی

وبلاگی برای معرفی مکتب فقه ربوبی و مسایل پیرامونی فقه ربوبی

فقه ربوبی

وبلاگی برای معرفی مکتب فقه ربوبی و مسایل پیرامونی فقه ربوبی

بسم الله الرحمن الرحیم
شریعت راه خداپسندانه و فراگیر بر همه‌ی حوزه‌ی عمل انسانی است که از طریق انبیاء به مردم عرضه می‌شود. خداوند از مقام ربوبیت شریعت را به انسانِ عبدِ کریم فرستاده است. هر فرد دیندار لازم می‌بیند همه‌ی زندگی خود را بر اساس شریعت الهیه سامان دهد. این مقصود مستلزم بازنگاری شریعت در قالب فقه است. حاصل بازنگاری چنین شریعت فراگیری، فقهی است که تئورى واقعى و کامل اداره‌ی انسان از گهواره تا گور باشد. این تصویر از فقه موجب تحولاتی در پایه‌های فقه می‌شود:
۱) موضوع فقه از فعل مکلف به ساخت‌های ارادی تعمیم می‌یابد. علاوه بر فعل مکلف، اموری چون ساختارهای سازمانی و ساختارهای اجتماعی نیز در موضوع فقه قرار می‌گیرند. این فقه، معرِّف معیارهای مشروعیت اعمال و ساختارها است.
۲) غایت فقه از تبیین احکام فعل مکلف به تبیین نظم شرعی ساخت‌های ارادی تعمیم می‌یابد. در این معنا فقه دانش مدیریت شرعی تصمیم است.
۳) عبدِ مخاطبِ شریعت، عبدی است که به جهت بهره‌مندی از قوه‌ی انتخاب و توان تصمیم عقلانی، شأن هدایت‌پذیری دارد و مربوب به ربوبیت خاص و آزاد از بندگی غیر خدا گشته و انزال شریعت، ارسال رسل و تسخیر جهان برای او است. در نسبت ربّ و عبد، عبد برای افعالش معنایی ورای اطاعت می‌یابد. او، چون ربّ را رحیم و رئوف به خود دیده و درمی‌یابد که اراده‌ی ربّْ کمالِ عبد است، اطاعت از وی را ضروری می‌یابد.
۴) فراگیری شریعت در نسبت ربّ و عبد، مستلزم نظام‌مندی شریعت به تبع نظام مطلوب حیات انسانی است. نظام زندگی جز در ساختار سیاسی اجتماعی مناسب تصویر کاملی ندارد، بنابر این، شریعت علاوه بر اینکه جنبه‌های صریح سیاسی دارد؛ مگر در یک فضای سیاسی و رویکرد مناسب به ولایت، به درستی قابل اجرا نیست.
5)حضور شریعت الهیه در شیوه‌ی جدید زندگی، مستلزم تدوین آن به صورتی متفاوت با وضع موجود است.
در این وبلاگ تلاش می‌شود که با توجه به ماهیت شریعت، شارع و مکلف، ماهیت فقه مورد کنکاشی جدید قرار گیرد. نتیجه‌ی این کنکاش علمی، تعریف هویتی برای فقه است تا آن به حدّ «از گهواره تا گور» انسان و مبدأ و مبنایی برای غنی‌سازی آن گسترش دهد.
(تاکنون این وبلاگ تخصصاً به فقه سیاسی می‌پرداخت. از این پس، این وبلاگْ تدریجاً به معرفی مکتب فقهی جدیدی با عنوان فقه ربوبی می‌پردازد.)
نویسنده: ابوالحسن حسنی
پژوهشگر و نویسنده در عرصه‌ی علوم اسلامی
پست الکترونیکی: a.h.h@chmail.ir

تبلیغات
Blog.ir بلاگ، رسانه متخصصین و اهل قلم، استفاده آسان از امکانات وبلاگ نویسی حرفه‌ای، در محیطی نوین، امن و پایدار bayanbox.ir صندوق بیان - تجربه‌ای متفاوت در نشر و نگهداری فایل‌ها، ۳ گیگا بایت فضای پیشرفته رایگان Bayan.ir - بیان، پیشرو در فناوری‌های فضای مجازی ایران
پربیننده ترین مطالب
آخرین نظرات
نویسندگان

مقاصد و نمادها در شریعت الهی

پنجشنبه, ۴ آذر ۱۳۹۵، ۰۳:۵۹ ب.ظ

تأسیس نظام احسن، تزکیه و تقوا، قرب انسان‌ها به خداوند، مَحبت به خداوند و اولیای او از مقاصد عام شریعت‌اند. به طور فطری، انسان ابتدا متوجه مقاصد می‌شود و پس از آن است که تعینات مقاصد و نمادهای مقاصد برای او معنادار می‌شود. در این میان دو خلط برای انسان پیش می‌آید:

اول: توجه به نماد و غفلت از مقصد: به اما انسان موجودی به شدت نمادگرا بوده و نماد همه‌ی حیات او را پر کرده است. بسیار پیش می‌آید که میان نماد و مقصد خلط می‌کند و بدون توجه به مقصد به تقدیس مستقل نماد می‌پردازد.

دوم: توجه به مقصد و غفلت از نماد: خداوند در شریعت خویش تعینات و نمادهایی برای مقاصد شریعت تعیین کرده است و می‌توان گفت احکام فرعی تعینات یا نمادهای همین مقاصد در قالب قوانین‌ و مقررات فرعی‌اند. مثلاً ذکر خداوند از مقاصد شریعت است و خداوند صوری را که تعینات و نمادهای ذکر اویند، بیان فرموده و یکی از آن‌ها اقامه‌ی نماز است که در خطابی مانند «اقم الصلاة لذکری» تشریع فرموده است. اقتضای حکمت الهی این است که این تعینات و نمادها دقیقاً رشد انسان به سوی آن مقصد باشد. در باب توجه به مقاصد باید به یک نکته‌ی اساسی توجه داشت: در احکام الهی که تعینات و نمادهای مقاصد شریعت‌اند، رشد به نحو اتم و اکمل لحاظ شده است. این رشد به معنای راهیابی دقیق به حاق مقاصد است. بنابر این، خروج از شریعت همان غی است، گرچه با هدف وصول به مقاصد شریعت باشد.

  • ابوالحسن حسنی

اصول فقه

بصیرت

تکلیف

مصلحت

از دیدن نظرات شما خوشحال می‌شوم (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است
ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی