فقه ربوبی

وبلاگی برای معرفی مکتب فقه ربوبی و مسایل پیرامونی فقه ربوبی

فقه ربوبی

وبلاگی برای معرفی مکتب فقه ربوبی و مسایل پیرامونی فقه ربوبی

بسم الله الرحمن الرحیم
شریعت راه خداپسندانه و فراگیر بر همه‌ی حوزه‌ی عمل انسانی است که از طریق انبیاء به مردم عرضه می‌شود. خداوند از مقام ربوبیت شریعت را به انسانِ عبدِ کریم فرستاده است. هر فرد دیندار لازم می‌بیند همه‌ی زندگی خود را بر اساس شریعت الهیه سامان دهد. این مقصود مستلزم بازنگاری شریعت در قالب فقه است. حاصل بازنگاری چنین شریعت فراگیری، فقهی است که تئورى واقعى و کامل اداره‌ی انسان از گهواره تا گور باشد. این تصویر از فقه موجب تحولاتی در پایه‌های فقه می‌شود:
۱) موضوع فقه از فعل مکلف به ساخت‌های ارادی تعمیم می‌یابد. علاوه بر فعل مکلف، اموری چون ساختارهای سازمانی و ساختارهای اجتماعی نیز در موضوع فقه قرار می‌گیرند. این فقه، معرِّف معیارهای مشروعیت اعمال و ساختارها است.
۲) غایت فقه از تبیین احکام فعل مکلف به تبیین نظم شرعی ساخت‌های ارادی تعمیم می‌یابد. در این معنا فقه دانش مدیریت شرعی تصمیم است.
۳) عبدِ مخاطبِ شریعت، عبدی است که به جهت بهره‌مندی از قوه‌ی انتخاب و توان تصمیم عقلانی، شأن هدایت‌پذیری دارد و مربوب به ربوبیت خاص و آزاد از بندگی غیر خدا گشته و انزال شریعت، ارسال رسل و تسخیر جهان برای او است. در نسبت ربّ و عبد، عبد برای افعالش معنایی ورای اطاعت می‌یابد. او، چون ربّ را رحیم و رئوف به خود دیده و درمی‌یابد که اراده‌ی ربّْ کمالِ عبد است، اطاعت از وی را ضروری می‌یابد.
۴) فراگیری شریعت در نسبت ربّ و عبد، مستلزم نظام‌مندی شریعت به تبع نظام مطلوب حیات انسانی است. نظام زندگی جز در ساختار سیاسی اجتماعی مناسب تصویر کاملی ندارد، بنابر این، شریعت علاوه بر اینکه جنبه‌های صریح سیاسی دارد؛ مگر در یک فضای سیاسی و رویکرد مناسب به ولایت، به درستی قابل اجرا نیست.
5)حضور شریعت الهیه در شیوه‌ی جدید زندگی، مستلزم تدوین آن به صورتی متفاوت با وضع موجود است.
در این وبلاگ تلاش می‌شود که با توجه به ماهیت شریعت، شارع و مکلف، ماهیت فقه مورد کنکاشی جدید قرار گیرد. نتیجه‌ی این کنکاش علمی، تعریف هویتی برای فقه است تا آن به حدّ «از گهواره تا گور» انسان و مبدأ و مبنایی برای غنی‌سازی آن گسترش دهد.
(تاکنون این وبلاگ تخصصاً به فقه سیاسی می‌پرداخت. از این پس، این وبلاگْ تدریجاً به معرفی مکتب فقهی جدیدی با عنوان فقه ربوبی می‌پردازد.)
نویسنده: ابوالحسن حسنی
پژوهشگر و نویسنده در عرصه‌ی علوم اسلامی
پست الکترونیکی: a.h.h@chmail.ir

تبلیغات
Blog.ir بلاگ، رسانه متخصصین و اهل قلم، استفاده آسان از امکانات وبلاگ نویسی حرفه‌ای، در محیطی نوین، امن و پایدار bayanbox.ir صندوق بیان - تجربه‌ای متفاوت در نشر و نگهداری فایل‌ها، ۳ گیگا بایت فضای پیشرفته رایگان Bayan.ir - بیان، پیشرو در فناوری‌های فضای مجازی ایران
پربیننده ترین مطالب
آخرین نظرات
نویسندگان

نقش دولت در تولید و توسعه‌ی دانش سیاسی

چهارشنبه, ۹ ارديبهشت ۱۳۹۴، ۱۱:۵۲ ق.ظ
  1. اراده‌ی دولت برای تولید و توسعه‌ی علم در موضوعی معین به دو صورت می‌تواند محقق شود:

    1. تأمین امکانات و جهت‌دهی سیاست‌های کلان پژوهشگاه‌ها با برنامه‌ریزی سازمانی به سوی تولید علمی خاص برای نیازهای تعریف شده؛

    2. ایجاد زمینه‌های اجتماعی و ایجاد دغدغه در افراد برای سو دادن پژوهش در موضوعات مورد نظر با جهت‌دهی اجتماعی و عمومی.

  2. این اراده باید در قالب برنامه‌های درازمدت و میان‌مدت محقق می‌شود. بنابر این، اگر دولت تشخیص می‌دهد که پژوهش در جهات و موضوعات خاصی ضروری است؛ با تصریح آن در برنامه‌های توسعه اراده‌ی خود را به صراحت اعلام می‌کند و هم مقدمات اقتصادی، اجتماعی و حقوقی لازم برای جهت‌دهی تولید علم سوی مورد نظر را فراهم می‌کند. البته این نکته باید یادآوری شود که سازمان‌دهی روند تولید علم به معنای امکان تولید علم با فرمان قانونی یا بخشنامه‌ی دولتی، به صورت برنامه‌های کوتاه‌مدت یا برنامه‌هایی با نتیجه‌ی از پیش تعریف شده، تفسیر نشود که ابتذال چنین سخنی به غایت آشکار است.

  3. حضور دین در حیات بشر با واسطه‌ی علوم دینی ممکن است. اساساً انسان هر نحوه‌ای از زندگی را بخواهد عمومی کند؛ باید آن را در قالب علم در آورد تا بتواند آن را به دیگران انتقال داده و بیاموزد و نیز بتواند آنان را برای آن نحوه زندگی توجیه کند.

  4. هر علمی، اعم از علوم توصیفی و تجویزی، برای پاسخ به مجموعه‌ای از نیازهای هم‌بسته و عمومی تألیف می‌شود؛ بنابر این تا راهی برای گره‌گشایی از شبکه‌ی نیازهای انسانی یافت نشود، علم تولید نشده است.

  5. سیاست، به عنوان یکی از ابعاد حیات انسانی، در حیات دینی مورد توجه جدی و صریح بوده است و از این جهت دین در عرصه‌ی سیاست نیز نحوه‌ای خاص از حیات را پیش‌بینی می‌کند. این نحوه‌ی خاص حیات سیاسی دارای مبانی، ارزش‌ها، سیاست‌ها و راهبردهای کلان و برنامه‌ها و احکام و مقررات ویژه‌ی خود است و با چنین اموری هویت ویژه‌ی هر نحوه حیات سیاسی به صورت متمایز از انحای دیگر حیات سیاسی تعریف می‌شود.

  6. یکی از مسایل بسیار مهم سیاست، مسئله‌ی امنیت است. جایگاه امنیت در حیات سیاسی و نیز شدت نیاز به مطالعات امنیت در جهان امروز، هم در حوزه‌ی روابط داخلی و هم حوزه‌ی روابط خارجی، شدت نیاز به مطالعات امنیت روشن شده است. امنیت دارای وجوه فراوانی مانند: دفاع، صلح، جنگ، اطلاعات، امنیت ملی و … می‌باشد. به تناسب این امر، مطالعه‌ی نظری در مبانی حِکمی و ارزشی امنیت از دیدگاه اسلام، یا مکتب امنیتی اسلام اهمیت بسیار می‌یابد.

  7. یکی دیگر از مسایل بنیادین در مطالعات سیاسی، سیاست خارجی است. سیاست خارجی یک کشور راهبردهای کلان و خرد آن کشور را در تعامل با دولت‌ها و ملت‌های دیگر را نشان می‌دهد و ارزش‌های پذیرفته‌ی آن کشور را به دیگر ملل آشکار می‌کند. با توجه به جایگاه سیاست خارجی در دانش‌های سیاسی مطالعه در مبادی ایدئولوژیک و ارزشی و مبانی دینی سیاست خارجی یا نظریه‌ی سیاست خارجی اسلام اهمیت می‌یابد.

  8. توسعه‌ی مطالعات در مکتب امنیتی اسلام و نظریه‌ی سیاست خارجی اسلام اراده‌ی مستدام دولت به گسترش مطالعات در این حوزه لازم دارد و دوام اراده‌ وابسته به طرح آن در قالب برنامه‌های پنج ساله و نیز چشم‌انداز درازمدت کشور است. با توجه به چشم‌انداز علمی، سیاسی و اقتصادی کشور اراده‌ی مستدام دولت برای توسعه‌ی مطالعات امنیت، از جمله مکتب امنیتی اسلام روشن است. اما این اراده اجمالی و بسیط است و اراده‌ی تفصیلی مستلزم برنامه‌ریزی برای آن و سازمان دادن به پژوهش در این حوزه‌ی مطالعاتی است.

  9. چنین مطالعاتی از عهده‌ی مراکز پژوهشی مرتبط با حوزه‌ی علمیه برمی‌آید که هم از علوم اسلامی بهره دارند و هم با علوم سیاسی آشنایی کافی دارند.

  • ابوالحسن حسنی

دانش سیاسی

دولت

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است
ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی