فقه ربوبی

وبلاگی برای معرفی مکتب فقه ربوبی و مسایل پیرامونی فقه ربوبی

فقه ربوبی

وبلاگی برای معرفی مکتب فقه ربوبی و مسایل پیرامونی فقه ربوبی

بسم الله الرحمن الرحیم
شریعت راه خداپسندانه و فراگیر بر همه‌ی حوزه‌ی عمل انسانی است که از طریق انبیاء به مردم عرضه می‌شود. خداوند از مقام ربوبیت شریعت را به انسانِ عبدِ کریم فرستاده است. هر فرد دیندار لازم می‌بیند همه‌ی زندگی خود را بر اساس شریعت الهیه سامان دهد. این مقصود مستلزم بازنگاری شریعت در قالب فقه است. حاصل بازنگاری چنین شریعت فراگیری، فقهی است که تئورى واقعى و کامل اداره‌ی انسان از گهواره تا گور باشد. این تصویر از فقه موجب تحولاتی در پایه‌های فقه می‌شود:
۱) موضوع فقه از فعل مکلف به ساخت‌های ارادی تعمیم می‌یابد. علاوه بر فعل مکلف، اموری چون ساختارهای سازمانی و ساختارهای اجتماعی نیز در موضوع فقه قرار می‌گیرند. این فقه، معرِّف معیارهای مشروعیت اعمال و ساختارها است.
۲) غایت فقه از تبیین احکام فعل مکلف به تبیین نظم شرعی ساخت‌های ارادی تعمیم می‌یابد. در این معنا فقه دانش مدیریت شرعی تصمیم است.
۳) عبدِ مخاطبِ شریعت، عبدی است که به جهت بهره‌مندی از قوه‌ی انتخاب و توان تصمیم عقلانی، شأن هدایت‌پذیری دارد و مربوب به ربوبیت خاص و آزاد از بندگی غیر خدا گشته و انزال شریعت، ارسال رسل و تسخیر جهان برای او است. در نسبت ربّ و عبد، عبد برای افعالش معنایی ورای اطاعت می‌یابد. او، چون ربّ را رحیم و رئوف به خود دیده و درمی‌یابد که اراده‌ی ربّْ کمالِ عبد است، اطاعت از وی را ضروری می‌یابد.
۴) فراگیری شریعت در نسبت ربّ و عبد، مستلزم نظام‌مندی شریعت به تبع نظام مطلوب حیات انسانی است. نظام زندگی جز در ساختار سیاسی اجتماعی مناسب تصویر کاملی ندارد، بنابر این، شریعت علاوه بر اینکه جنبه‌های صریح سیاسی دارد؛ مگر در یک فضای سیاسی و رویکرد مناسب به ولایت، به درستی قابل اجرا نیست.
5)حضور شریعت الهیه در شیوه‌ی جدید زندگی، مستلزم تدوین آن به صورتی متفاوت با وضع موجود است.
در این وبلاگ تلاش می‌شود که با توجه به ماهیت شریعت، شارع و مکلف، ماهیت فقه مورد کنکاشی جدید قرار گیرد. نتیجه‌ی این کنکاش علمی، تعریف هویتی برای فقه است تا آن به حدّ «از گهواره تا گور» انسان و مبدأ و مبنایی برای غنی‌سازی آن گسترش دهد.
(تاکنون این وبلاگ تخصصاً به فقه سیاسی می‌پرداخت. از این پس، این وبلاگْ تدریجاً به معرفی مکتب فقهی جدیدی با عنوان فقه ربوبی می‌پردازد.)
نویسنده: ابوالحسن حسنی
پژوهشگر و نویسنده در عرصه‌ی علوم اسلامی
پست الکترونیکی: a.h.h@chmail.ir

تبلیغات
Blog.ir بلاگ، رسانه متخصصین و اهل قلم، استفاده آسان از امکانات وبلاگ نویسی حرفه‌ای، در محیطی نوین، امن و پایدار bayanbox.ir صندوق بیان - تجربه‌ای متفاوت در نشر و نگهداری فایل‌ها، ۳ گیگا بایت فضای پیشرفته رایگان Bayan.ir - بیان، پیشرو در فناوری‌های فضای مجازی ایران
پربیننده ترین مطالب
آخرین نظرات
نویسندگان

جایگاه فقه

پنجشنبه, ۳۰ آبان ۱۳۹۲، ۱۲:۱۷ ب.ظ

برای کشف و فهم زندگی دینی، علوم متنوعی چون کلام، اخلاق و فقه تدوین شده است و در هر یک از این علوم حوزه‌ای از چگونگی زندگی دینی روشن می‌شود. برای نمونه، در کلام باورهای لازم برای زندگی و مفاد آن‌ها دینی بررسی می‌شود؛ در علم اخلاق محاسن و قبایح شناخته می‌شود و در فقه بایسته‌ها و شایسته‌های شرعی اعمال روشن می‌گردد. در میان این علوم، فقه بیشتر شناخته شده است و عالمان دینی، به دلایل و علل مختلف، به آن بیشتر اهتمام داشته‌اند. این نکته علل متنوعی می‌تواند داشته باشد، از جمله این که موضوع فقه، عمل انسانی است که آشکارترین وجه از وجوه حیات انسانی است و این علم برای طراحی ساختار دینی نظام عمل انسانی تدوین شده است. مسلمانان انواع عبادات و احکام آن‌ها را در فقه می‌شناسند؛ قواعد حقوقی و جزایی را از فقه استخراج می‌کنند؛ روابط میان مردم و نظام شرعی اجتماع، مانند صحت معاملات اقتصادی و درستی روابط خانوادگی از مسایل اساسی فقه است. فقه سیاسی نیز نظام دینی عمل سیاسی و تعاملات سیاسی در جامعه‌ی سیاسی را بررسی می‌کند.دلایلی متقن، اسلامیت تام فقه شیعه را تأیید می‌کنند. فقه شیعه با اجتهاد در قرآن و سنت رسول خدا (صلی الله علیه و آله) و اهل بیت او (علیهم السلام) که آن هم بر گرفته از قرآن و سنت نبوی است، اسلامیت تام خود را حفظ کرده است. علاوه بر این، اصول فقه شیعه نیز مانع تأویل‌های بی‌حساب و کتاب از مفاد قرآن و سنت است. با این همه، نظریه‌ی تخطئه راه را برای ارزیابی اقوال اجتهادی، در هر شرایط بازگزارده تا دیگران با رجوع به منابع اصیل، خطای اجتهادی را کشف کرده و اصلاح نمایند.اگرچه اسلامیت تام فقه شیعه یک امتیاز بسیار اساسی است که هرگز نباید دستخوش بدعت گردد؛ اما دوام آن در طول زمان مستلزم کارآمدی فقه شیعه در عرصه‌ی زندگی است. کارآمدی آن نیز مستلزم گسترش اجتهاد در ابعاد مختلف فقه است. اگر چنین گسترشی صورت نگیرد، بسیاری از معضلات حیات بشری بدون پاسخ فقهی معینی می‌ماند. در این وضعیت، برای حل آن معضلات ناچار به منابعی دیگر رجوع خواهد شد و این یک خطر بزرگ برای اصالت فقه شیعه است. گسترش اجتهاد به حوزه‌ی موضوع‌شناسی یکی از آن ابعاد است.

  • ابوالحسن حسنی

فقه

از دیدن نظرات شما خوشحال می‌شوم (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است
ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی